Zbirka Narodne pesme obuhvata pojedinačne obrade najpoznatijih epskih i lirskih pesama srpske usmene tradicije, kao i uvodni vodič o tome kako se čitaju narodne pesme kroz izdanja i varijante. Svaki članak navodi u kojoj je zbirci pesma zabeležena, ko je bio pevač ili kazivač i kako se književni motiv odnosi prema istorijskim izvorima.
Brzalice su kratke govorne tvorevine srpske usmene književnosti zasnovane na gustom ponavljanju srodnih suglasničkih grupa, aliteraciji i homonimiji, čija je osnovna namena vežbanje izgovora…
„Zidanje Skadra” je jedna od najpoznatijih pesama pretkosovskog ciklusa srpske epike, koju je Vuk Stefanović Karadžić zapisao od kolašinskog pevača Starca Raška i objavio 1815. godine u Beču.…
Vuk Stefanović Karadžić (Tršić, 6. novembar 1787 — Beč, 7. februar 1864) bio je srpski filolog, reformator azbuke i pravopisa, sastavljač prvog rečnika narodnog jezika (1818) i sakupljač…
„U cara Trojana kozje uši” je jedna od najpoznatijih srpskih narodnih pripovedaka, koju je Vuk Stefanović Karadžić objavio 1853. godine u Beču pod rednim brojem 39. Priča o berberskom momku…
„Banović Strahinja” je jedna od najdužih i umetnički najsloženijih pesama srpske narodne epike (810 stihova), koju je Vuk Stefanović Karadžić zapisao 1822. godine u Kragujevcu od pevača…
U srpskoj i južnoslovenskoj mitologiji vile su ženska natprirodna bića izuzetne lepote — zamišljane kao devojke dugih zlatnih ili raspletenih kosa, u tankim belim haljinama, sa okriljem i…
U usmenoj poeziji i verovanjima balkanskih Slovena čudesno drvo predstavlja središnju kosmičku osu (axis mundi) koja svojim korenom u zemlji, stablom na zemlji i krošnjom pod nebom spaja tri…
„Dijete Jovan i ćerka cara Stefana” je srpska narodna mitološko-epska balada u kojoj se carski Prizren iz doba Nemanjića prepliće sa drevnim slovenskim mitom o natprirodnom mladoženji u…
„Ženidba kneza Lazara” je epska narodna pesma pretkosovskog ciklusa koju je Vuk Stefanović Karadžić zapisao od Starca Raška i objavio u drugoj knjizi „Srpskih narodnih pjesama” (Beč, 1845,…
„Ženidba Dušanova” je najobimnija i najdinamičnija junačka pesma pretkosovskog ciklusa o caru Stefanu Dušanu (693 stiha), koju je Vuk Stefanović Karadžić zapisao 1815. godine u Sremskim…
„Ženidba kralja Vukašina” je jedna od najdramatičnijih pesama pretkosovskog ciklusa, koju je Vuk Stefanović Karadžić zapisao 1820. godine od Stojana hajduka iz Hercegovine i objavio u drugoj…
Starogradska romansa „Jesenje lišće” („Jesenje lišće već opalo je, ni travke nema, pustoš je svud…”) spada u najprepoznatljivije lirske pesme građanske i tamburaške tradicije Vojvodine i…
Brzalice su kratke, ritmički zbijene narodne govorne tvorevine zasnovane na namernom nagomilavanju srodnih suglasnika (aliteraciji) i samoglasnika (asonanci) radi vežbanja izgovora i govorne…
Vaskrsenje Hristovo (Vaskrs ili Uskrs) najstariji je i najsvečaniji hrišćanski praznik („Praznik nad praznicima”), kojim Srpska pravoslavna crkva i vernici proslavljaju Hristovu pobedu nad…
Epska narodna pesma **„Mali Radojica”** jedno je od najpoznatijih ostvarenja hajdučko-uskočke epike koje je Vuk Stefanović Karadžić objavio u trećoj knjizi *Srpskih narodnih pjesama*. Pesma…
Epska narodna pesma **„Oranje Marka Kraljevića”** (u svega 29 deseteračkih stihova) najkraća je, najsažetija i najduhovitija pesma ciklusa o Kraljeviću Marku, objavljena u drugoj knjizi…
Epska narodna pesma **„Starac Vujadin”** predstavlja uzvišeni moralni vrhunac hajdučkog ciklusa srpske usmene književnosti. Objavljena u trećoj knjizi Vukovih *Srpskih narodnih pjesama*…
„Fijaker stari” je jedna od najvoljenijih pesama u starogradskom duhu u Srbiji i nezvanična muzička himna grada **Sombora**. Iako je mnogi slušaoci doživljavaju kao vekovima staru narodnu…
Epska narodna pesma **„Ban Milutin i Duka Hercegovac”** čuva jedno od najživopisnijih zavičajnih i istorijskih predanja zapadne Srbije — priču o vlastelinu banu Milutinu, gospodaru Požege i…
Epska narodna pesma **„Početak bune protiv dahija”** najznamenitije je delo ciklusa o Prvom srpskom ustanku i vrhunac stvaralaštva slepog guslara **Filipa Višnjića** (1767–1834). Vuk…
Epska narodna pesma **„Carica Milica i zmaj od Jastrepca”** jedno je od najneobičnijih i najlepših dela srpske usmene epike, u kom se drevni slovenski mit o ognjenom zmaju-ljubavniku prepliće…
„Čardak ni na nebu ni na zemlji” jedna je od najpoznatijih i kompoziciono najčistijih srpskih narodnih bajki, objavljena na samom početku zbirke *Srpske narodne pripovijetke* Vuka Stefanovića…
Kolo je najrasprostranjenija kolektivna narodna igra u Srbiji, u kojoj igrači držeći se za ruke (ili pod ruku i za pojas) formiraju zatvoren ili otvoren krug i kreću se u ritmu muzičke…
Srpske narodne pesme koje danas čitamo u školskim čitankama i kritičkim izdanjima nisu nastale za pisaćim stolom, već kao živa usmena umetnost pevana uz gusle ili u kolu i obredu. Od…
