Tematski pregled arheoloških lokaliteta u Srbiji koji imaju uređenu javnu prezentaciju: mezolitski i neolitski Lepenski vir u Đerdapu, rimske carske palate Felix Romuliana (Gamzigrad) i Medijana u Nišu, vojni logor i grad Viminacijum sa paleološkim parkom mamuta u Kostolcu, kao i antički slojevi u tvrđavama.
Niška tvrđava je prostrano artiljerijsko utvrđenje na desnoj obali Nišave u samom središtu Niša, čiji današnji poligonalni bedemi potiču iz osmanske gradnje od 1719. do 1723. godine. Unutar…
Spajanje Golubačke tvrđave i arheološkog lokaliteta Lepenski vir predstavlja najpregledniji jednodnevni izlet kroz gornji deo Đerdapske klisure. Obe stanice nalaze se neposredno uz državni…
Felix Romuliana (Gamzigrad) je kasnoantički memorijalno-rezidencijalni kompleks rimskog cara Gaja Valerija Galerija Maksimijana (293–311), podignut krajem III i početkom IV veka u dolini…
Planina Rudnik je najviši planinski venac i hidrografsko čvorište **Šumadije**, smešteno 100 kilometara južno od Beograda i 15 kilometara severoistočno od Gornjeg Milanovca. Za razliku od…
Žrnov (u srednjovekovnim izvorima poznat i kao Žrnovan, a u osmansko doba kao Havala) bio je višeslojno utvrđenje na najvišem vrhu Avale (511 m) koje je vekovima nadziralo južni prilaz…
Na ivici površinskog kopa uglja „Drmno” kod Starog Kostolca, u neposrednom susedstvu rimskog Viminacijuma, 2009. i 2012. godine otkriveni su izuzetno značajni fosilni ostaci pleistocenskih…
Jednodnevni obilazak Niša najpreglednije je podeliti na pešačko jezgro oko Trga kralja Milana i Nišave sa jedne strane i dislocirane memorijalne i antičke tačke na obodu grada sa druge. U…
Novi Pazar (osnovan oko 1461. godine kao Yeni Pazar od strane Isa-bega Ishakovića na raskrsnici karavanskih puteva u kotlini reke Raške) objedinjuje osmansko gradsko jezgro u centru i…
Požarevac i arheološki park Viminacijum kod Starog Kostolca udaljeni su svega 13 kilometara (oko 20 minuta vožnje), ali funkcionišu kao dve potpuno različite stanice sa sopstvenim ritmom…
Sremska Mitrovica na levoj obali Save i Specijalni rezervat prirode „Zasavica” u severnoj Mačvi nalaze se na međusobnom rastojanju od svega 16 kilometara (oko 20 minuta vožnje preko Mačvanske…
Golubačka tvrđava je srednjovekovno kameno utvrđenje podignuto na strmom krečnjačkom grebenu Ridan na desnoj obali Dunava, četiri kilometra nizvodno od Golupca, na samom ulazu u Đerdapsku…
Lepenski vir je jedno od najznačajnijih mezolitskih i rano-neolitskih arheoloških nalazišta u Evropi (oko 9500–5500. godine pre nove ere), smešteno na desnoj obali Dunava u Gospođinom viru, u…
Beogradska tvrđava i park Kalemegdan čine jedinstven kulturno-istorijski kompleks na krečnjačkom grebenu iznad ušća Save u Dunav, ali u prostornom i istorijskom smislu označavaju dve…
Ramska tvrđava je kompaktno osmansko artiljerijsko utvrđenje podignuto 1483. godine po nalogu sultana Bajazita II na strmoj steni desne obale Dunava, u selu Ram kod Velikog Gradišta. Za…
Tvrđava Bač je najstarije i najočuvanije srednjovekovno ravničarsko utvrđenje u Vojvodini, podignuto u prvoj polovini XIV veka u nekadašnjem meandru reke Mostonge. Građena od pečene opeke i…
Viminacijum (*Viminacium*) kod današnjeg Starog Kostolca bio je prestonica rimske provincije Gornje Mezije i stalni logor VII Klaudijeve legije (*Legio VII Claudia*), razvijen od I do sredine…
Medijana (*Mediana*) je kasnoantičko carsko imanje i rezidencijalno predgrađe rimskog Naisusa (*Naissus*), podignuto početkom IV veka u doba cara Konstantina Velikog (rođenog u Naisusu oko…
Kulturno dobro „Stari Ras i Sopoćani”, upisano 1979. godine na Uneskovu listu svetske kulturne i prirodne baštine kao prvo dobro iz Srbije, nije jedna tačka na mapi već serijska celina koja…
Na svom toku kroz Srbiju dugom 588 kilometara, Dunav povezuje sedam velikih istorijskih utvrđenja: **Bač** (u zaleđu nekadašnjeg sliva), **Petrovaradin**, **Zemun**, **Beograd**,…
Stare geografske karte nisu samo dekorativni crteži, već prvorazredni istorijski izvori koji pokazuju kuda su prolazili zaboravljeni vojni putevi, kako su tekli neregulisani meandri Dunava i…
Prilikom obilaska utvrđenja u Srbiji posetioci na informativnim tablama redovno sreću stručne fortifikacione termine: **donžon**, **kurtina**, **mašikula**, **barbakan**, **bastion…
