Tara za vikend: kako rasporediti Mitrovac, Banjsku stenu, Zaovine i kanjon Drine u dva dana
Planina Tara u zapadnoj Srbiji prostire se na visoravni rasčlanjenoj dubokim klisurama na površini od 24.991,82 hektara u granicama Nacionalnog parka Tara, pa su rastojanja između njenih glavnih tačaka znatno veća nego što izgledaju na karti [1]. Za uspešan dvodnevni vikend ključno je ne mešati istočni sektor (Kaluđerske Bare, manastir Rača i Crnjeskovo) sa zapadnim sektorom (Mitrovac, vidikovac Banjska stena, Zaovinsko jezero i Perućac) u istom poludnevnom intervalu [1][2].
Ključni podaci
- Dve glavne baze na planini
- Kaluđerske Bare (istočni deo, 16 km od Bajine Bašte) i Mitrovac na Tari (zapadni deo, 28 km od Bajine Bašte) [1]
- Realno vreme vožnje između baza
- Kaluđerske Bare – Mitrovac: 25 km planinskog puta (oko 35–40 minuta vožnje) [1]
- Najpristupačniji vidikovci
- Banjska stena (1.065 m, 6 km makadama od Mitrovca + 15 min hoda), Osluša i Sokolarica [1][2]
- Podnožje uz Drinu
- Manastir Rača (6 km od Bajine Bašte), reka Vrelo u Perućcu (13 km) i jezero Perućac [1]
- Upravljač i info-centri
- JP „Nacionalni park Tara” (Centri za posetioce u Bajinoj Bašti i na Mitrovcu) [1]
- Datum provere podataka
- 11. novembar 2026.
Izbor baze na Tari i realno vreme vožnje između tačaka
Putnici koji na Taru stižu iz pravca Beograda i Valjeva (preko prevoja Debelo brdo) ili iz pravca Užica (preko Kadinjače) najpre ulaze u Bajinu Baštu u dolini Drine (250 m n. v.), odakle se na visoravan Tare (oko 1.000–1.080 m n. v.) vode dva različita asfaltna uspona [1]. Istočni uspon preko manastira Rača ili Solotnika vodi na Kaluđerske Bare (16 km), dok zapadni serpentinski put od hidroelektrane u Perućcu vodi pravo na Mitrovac (14 km uzbrdo od Perućca) [1].
Zbog vijugavih šumskih deonica prosečna brzina vožnje na Tari iznosi 35 do 45 km/h. Zato je najpraktičnije prvi dan posvetiti podnožju uz Drinu i jednom delu visoravni, a drugi dan rezervisati za Mitrovac, Banjsku stenu i krug oko Zaovina [1][2].
| Relacija na ruti | Dužina deonice | Vrsta podloge | Realno vreme prelaza |
|---|---|---|---|
| Bajina Bašta – Perućac (reka Vrelo i brana) | 13 km | Asfaltni put uz Drinu | 15–20 minuta vožnje [1] |
| Perućac – Mitrovac na Tari | 14 km (visinska razlika ~800 m) | Asfaltni planinski put sa serpentinama | 25 minuta vožnje [1] |
| Mitrovac – vidikovac Banjska stena | 6 km + 900 m pešačke staze | Šumski makadam do rampe + šumska staza | 15–20 min vožnje + 15 min hoda u jednom smeru [1][2] |
| Mitrovac – brana Lazići (Zaovinsko jezero) | 8 km | Asfaltni put kroz šumu | 12–15 minuta vožnje [1] |
| Kaluđerske Bare – Mitrovac (preko Krnje jele) | 25 km | Asfaltni put preko visoravni | 35–40 minuta vožnje [1] |
Kako izabrati vidikovac: Banjska stena, Crnjeskovo, Osluša i Sjenič
Na teritoriji Nacionalnog parka Tara uređeno je deset zvaničnih vidikovaca sa zaštitnim drvenim ogradama i klupama [1][2]. Najpoznatiji je vidikovac Banjska stena (1.065 m n. v.) sa pogledom na kanjon Drine i jezero Perućac: od centra Mitrovca do parkirališta kod šumske rampe vodi 6 kilometara makadamskog puta (ili obeležena pešačka staza numerisana kao Staza 9a), a od rampe do samog vidikovca još 900 metara blage šumske staze [1][2]. Neposredno uz Mitrovac vredi prošetati i drvenom stazom kroz strogi rezervat prirode „Crveni potok” do lokaliteta Tepih livada (tresetište na kojem je dozvoljeno kretanje isključivo po obeleženoj stazi) [1].
Ukoliko ste smešteni na Kaluđerskim Barama, najlakši pešački izlet vodi šumskom stazom od ergela do vidikovca Crnjeskovo (1.035 m) iznad klisure Rače (oko 45 minuta hoda u jednom pravcu) ili do vidikovca Sokolarica [1][2]. Na putu između Kaluđerskih Bara i Mitrovca automobilom se bez pešačenja pristupa vidikovcu Osluša (1.010 m), dok se u predelu Predov krst nalazi vidikovac Sjenič (1.444 m) sa drvenom osmatračnicom [1].
Predlog dvodnevnog rasporeda i veza sa starim pregledom Tare
Prvi dan vikenda najbolje je započeti u Bajinoj Bašti kod čuvene kućice na steni na Drini, obići srednjovekovni manastir Raču (XIII vek, centar Račanske prepisivačke škole u XVII veku) i šetalište uz rečicu Vrelo dugu 365 metara u Perućcu, a zatim se popeti na Mitrovac i pred zalazak sunca posetiti Banjsku stenu [1].
Drugi dan posvetite obilasku Zaovinskog jezera (brana Lazići, jezero Spajići i mesto gde je Josif Pančić 1875. otkrio Pančićevu omoriku), a u povratku preko Kaluđerskih Bara svratite na vidikovac Osluša ili Crnjeskovo [1]. Za panoramski uvid u čitav masiv pogledajte i naš arhivski vizuelni vodič Pogled na Taru [Video], a ukoliko vikend produžavate ka jugu, ruta se direktno nastavlja na Mokru Goru i Šargansku osmicu.
Česta pitanja (FAQ)
Može li se putničkim automobilom doći do vidikovca Banjska stena?
Putničkim automobilom stiže se 6 kilometara makadamskim putem od Mitrovca do proširenja kod šumske rampe, odakle se poslednjih 900 metara do vidikovca Banjska stena prelazi isključivo pešice (oko 15 minuta laganog hoda) [1][2].
Da li je bolje odsesti na Kaluđerskim Barama ili na Mitrovcu?
Kaluđerske Bare su bliže Bajinoj Bašti i manastiru Rača i imaju više hotelskih i restoranskih sadržaja, dok je Mitrovac u središtu šumskog prostranstva i najbliži je Banjskoj steni, Tepih livadi i Zaovinskom jezeru [1].
Koja pravila ponašanja važe na Tepih livadi kod Mitrovca?
Tepih livada je osetljivo visokoplaninsko tresetište u rezervatu „Crveni potok”; kretanje je dozvoljeno po drvenoj stazi i označenom rubu kako se ne bi oštetio sloj mahovine tresetnice [1].
Izvori i literatura
- JP „Nacionalni park Tara” Bajina Bašta (2026): Vidikovci, centri za posetioce i pravila ponašanja u Nacionalnom parku Tara. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Površina parka (24.991,82 ha), pristup Banjskoj steni, Tepih livadi, Osluši, Sjeniču i Zaovinama.) ↩ Nazad u tekst
- Planinarski savez Srbije (PSS) / NP Tara (2026): Mreža obeleženih planinarskih staza na Tari (Staze 1–18). Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Dužine i usponi pešačkih staza od Mitrovca i Kaluđerskih Bara do vidikovaca.) ↩ Nazad u tekst
