Jezero Pariguz u Resniku: kako je nastala podavalska akumulacija, poreklo imena i uslovi posete
Jezero Pariguz, zvanično poznato i kao Resničko jezero, veštačka je akumulacija na južnom obodu Beograda, smeštena u šumovitoj udolini na svega 150 metara od poslednjih kuća naselja Resnik u opštini Rakovica [1][2]. Podignuto krajem osamdesetih godina XX veka radi zaustavljanja bujičnih voda na padinama prema Pinosavi i Avali, jezero je dugo oko 700 metara, široko do 120 metara i duboko do 15 metara [1][2]. Zbog mirnog šumskog okruženja i pogleda na Avalski toranj udaljen oko šest kilometara vazdušnom linijom, omiljeno je mesto sportskih ribolovaca i rekreativnih šetača [1][2].
Ključni podaci
- Položaj i opština
- Južni rub naselja Resnik (opština Rakovica), između Resnika i Pinosave pod Avalom [1][2]
- Vreme i svrha gradnje
- 1988–1990. godina; zemljana brana za regulaciju bujičnog potoka i odbranu od poplava [1]
- Režim korišćenja
- Sportski ribolov i šetnja obalom; zvanično nije uređeno kupalište (kupanje nije dozvoljeno) [1][2]
- Datum provere podataka
- 11. novembar 2026.
Hidrološke odlike jezera i kako je dolina dobila neobično ime
Akumulacija u Resniku formirana je između 1988. i 1990. godine izgradnjom nasute brane u udolini kroz koju su prolećne bujice sa podavalskih brda plavile niže delove naselja i železničku prugu [1]. Jezero se napaja svežom vodom iz tri izvora, dugačko je oko 700 metara, široko oko 120 metara, dok dubina u zoni brane dostiže 14 do 15 metara [1][2]. Jedna obala oslanja se na gustu listopadnu šumu hrasta i graba prema Pinosavi, dok je druga okrenuta ka Resniku uz otvoren vidik ka vrhu Avale [1][2].
Neobičan narodni naziv „Pariguz” stariji je od samog jezera i odnosi se na celu udolinu i nekadašnji potok: prema prvom lokalnom predanju, u dolini je pre zasipanja postojao izvor toplog lekovitog blata i mineralne vode na kome su meštani „parili” reumatične bolove i išijas; prema drugom predanju iz vremena Prvog srpskog ustanka, srpski ustanici su u šumovitoj jaruzi postavili zasedu osmanskoj patroli i kuršumima je naterali u bekstvo [1][2].
| Obeležje | Stanje na terenu | Napomena za posetioce |
|---|---|---|
| Prilaz javnim prevozom | Gradska autobuska linija 47 (Slavija – Resnik / Železnička stanica) i linije 503, 504 | Od okretnice i naselja do brane stiže se pešice za 5–10 minuta [1][2] |
| Glavne aktivnosti | Sportski ribolov (šaran, babuška, deverika, amur, štuka) i šetnja | Šumska obala pruža prirodni hlad tokom proleća i leta [1][2] |
| Režim kupanja | Kupanje je zvanično zabranjeno | Strme obale, muljevito dno, dubina do 15 m i odsustvo spasilaca [1][2] |
| Infrastruktura na obali | Pešačka staza, klupe, ponton/odmorište i informativne table | Raniji planovi za veliki akva-park i hotelski kompleks nisu realizovani [1][2] |
Sportski ribolov, šetne staze i zašto jezero nije uređeno kupalište
Zahvaljujući dubini i stalnom dotoku izvorske vode, Resničko jezero ima bogat riblji fond u kome preovlađuju šaran, babuška, deverika, crvenperka, beli amur, smuđ i štuka, pa je tokom cele godine glavno odredište ribolovaca iz Rakovice, Voždovca i Čukarice [1][2]. Duž pristupačnijeg dela obale uređeni su prilaz, travnate površine sa klupama i pogledom na vodu, dok šumska strana zadržava potpuno prirodan ambijent [2].
Iako tokom letnjih vrućina pojedini izletnici ulaze u vodu, na jezeru Pariguz važi zvanična zabrana kupanja: obale naglo prelaze u veliku dubinu (do 15 metara), dno je delom muljevito sa podvodnim rastinjem i temperaturnim slojevima hladne izvorske vode, a na jezeru ne postoji organizovana spasilačka i medicinska služba [1][2].
Kako stići do Resničkog jezera i spojiti posetu sa Avalom
Do jezera se iz centra Beograda stiže autobuskom linijom 47 (od Trga Slavija preko Banjice do Resnika), linijama 503 i 504 sa Voždovca i Vidikovca, kao i vozovima BG:voza do stanice Resnik, dok automobilski prilaz vodi preko Kružnog puta i ulice Slavka Miljkovića ili sa Avalskog puta preko Pinosave [2].
Kratak predah pored Resničkog jezera najprirodnije se nadovezuje na pešački uspon na Avalu u vodiču Avala bez automobila, upoznavanje sa istorijom porušenog grada na vrhu planine u tekstu Kako je uništen Žrnov na Avali, ili obilazak južnijih šumadijskih akumulacija u vodiču Markovačko i Rabrovačko jezero.
Česta pitanja (FAQ)
Da li je na jezeru Pariguz u Resniku dozvoljeno kupanje?
Ne. Jezero Pariguz je vodoprivredna akumulacija sa dubinom do 15 metara, hladnim podvodnim izvorima i bez spasilačke službe, pa je kupanje zvanično zabranjeno; za bezbedno kupanje u Beogradu koristi se Savsko jezero na Adi Ciganliji [1][2].
Koliko je jezero Pariguz udaljeno od Avale?
Jezero se nalazi u zapadnom podnožju Avale, između Resnika i Pinosave; vazdušnom linijom od Avalskog tornja udaljeno je oko 6 kilometara, a drumom preko Pinosave do podnožja Avale ima oko 5 kilometara [1][2].
Kojom linijom gradskog prevoza se stiže do jezera u Resniku?
Najdirektnija veza iz centra Beograda je autobuska linija 47 koja polazi sa Trga Slavija i vozi do Resnika, odakle se do brane i obale jezera stiže kratkom šetnjom od nekoliko stotina metara [2].
Izvori i literatura
- Gradska opština Rakovica / JVP „Srbijavode” i „Beogradvode” (2026): Akumulacija Pariguz (Resničko jezero) — hidrološke karakteristike, nastanak brane i uređenje izletišta. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Dimenzije jezera (700 x 120 m, dubina 15 m), izgradnja brane 1988–1990, izvori i režim korišćenja obale.) ↩ Nazad u tekst
- Turistička organizacija Beograda (2026): Izletišta i jezera u okolini Beograda: Resničko jezero (Pariguz) i podavalski predeo. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Prilaz javnim prevozom, poreklo lokalnog toponima, ribolov i povezivanje sa izletima na Avalu.) ↩ Nazad u tekst
