Fruška gora iz Novog Sada: kako za pola dana ili dan spojiti manastir i uređeno izletište
Sa grebenom dugim oko 80 kilometara koji se izdiže neposredno južno od Dunava, Fruška gora je najbliže planinsko izletište Novog Sada — od Mosta slobode do prevoja Iriški venac (451 m n. v.) stiže se za svega 20 do 25 minuta vožnje [1]. Umesto pokušaja da se u jednom danu obiđe više od šesnaest fruškogorskih manastira, najprijatniji izlet kombinuje jedno uređeno grebensko izletište sa kratkom kružnom stazom (Iriški venac ili Stražilovo) i jedan lako dostupan manastir uz sam asfaltni put (Novo Hopovo ili Krušedol) [1][2].
Ključni podaci
- Polazište i udaljenost
- Novi Sad (Most slobode / Sremska Kamenica) → Iriški venac: 16 km (20–25 min vožnje) [1]
- Glavna grebenska raskrsnica
- Iriški venac (451 m n. v.) — Informativni centar NP Fruška gora i Spomenik „Sloboda” [1]
- Najpristupačniji manastiri bez pešačenja
- Novo Hopovo (uz put Iriški venac – Irig, 4 km od venca) i Krušedol (kod Iriga/Maradika) [1][2]
- Varijanta bez dužeg hoda
- Kružna „Staza zdravlja” oko Iriškog venca (2,6 km ravnog šumskog hoda) ili vidikovac Zmajevac [1]
- Javni prevoz iz Novog Sada
- Prigradske linije JGSP „Novi Sad” ka Paragovu, Rakovcu, Beočinu, Irigu i Vrdniku [1]
- Datum provere podataka
- 11. novembar 2026.
Glavna ruta: Iriški venac i manastir Novo Hopovo
Najpregledniji poludnevni ili jednodnevni izlet iz Novog Sada vodi državnim putem IB-21 preko Sremske Kamenice i Paragova do prevoja Iriški venac [1]. Na samom prevoju nalazi se Informativni centar JP „Nacionalni park Fruška gora” sa prirodnjačkom postavkom, a 500 metara istočno po grebenu monumentalni Spomenik „Sloboda” (rad vajara Sretena Stojanovića iz 1951. godine) sa otvorenim pogledom na Bačku i Novi Sad [1].
Nakon šetnje na Iriškom vencu, vožnja se spušta svega 4 kilometra južno niz put ka Irigu do manastira Novo Hopovo — jednog od arhitektonski najznačajnijih fruškogorskih manastira [1][2]. Manastirska crkva Svetog Nikole podignuta je 1576. godine u moravsko-svetogorskom duhu sa dvanaestostranim kubetom, živopisana u prvoj polovini XVII veka, sa ikonostasom Teodora Kračuna iz 1776. godine; u ovom manastiru se od 1757. do 1760. zamonašio i boravio Dositej Obradović [2]. Parking se nalazi neposredno ispred manastirske kapije, pa obilazak ne zahteva pešački uspon [1].
| Varijanta izleta | Uređeno izletište | Manastir na ruti | Ukupno pešačenje i težina |
|---|---|---|---|
| 1. Središnja ruta (najpristupačnija) | Iriški venac i Spomenik „Sloboda” (ili Zmajevac) | Manastir Novo Hopovo (uz glavni put IB-21) | 1 do 2,6 km po ravnoj šumskoj stazi — bez strmog uspona [1][2] |
| 2. Banjska ruta ka jugu | Vidikovac Zmajevac i šetalište u Vrdniku | Manastir Vrdnik (Sremska Ravanica) ili Jazak | Minimalno pešačenje (opcioni uspon do Vrdničke kule 2,5 km) [1] |
| 3. Istočna ruta (ka Karlovcima) | Izletište Stražilovo iznad Sremskih Karlovaca | Manastir Grgeteg ili Krušedol | Ravna šetnja u dolini Stražilova (ili 1,5 km uspona do Brankovog groba) [1][2] |
Varijanta bez dužeg hoda i dolazak autobusom iz Novog Sada
Za porodice sa malom decom, starije posetioce ili dane nakon kiše kada su planinarske staze blatnjave, na Iriškom vencu uređena je kružna edukativna staza „Put zdravlja” duga oko 2,6 kilometara koja prolazi kroz šumu lipe, hrasta i bukve bez većih visinskih oscilacija [1]. Još kraći predah sa pogledom na Srem nudi izletište Zmajevac (3 km zapadno od Iriškog venca po asfaltnom Partizanskom putu), gde su klupe i vidikovac postavljeni neposredno uz parking [1].
Putnici bez automobila mogu iz Novog Sada koristiti prigradske autobuse JGSP „Novi Sad”: linija 72 vodi do Paragova u podnožju pešačke staze ka Glavici i Iriškom vencu, linije 61 i 62 vode u Sremske Karlovce (odakle se pešači na Stražilovo), dok međugradski polasci ka Irigu i Rumi staju na samom Iriškom vencu i kod skretanja za Novo Hopovo [1].
Kako proširiti izlet na Vrdnik ili fruškogorska jezera
Ukoliko na Fruškoj gori provodite ceo dan, od Novog Hopova ili Zmajevca za 10 minuta vožnje stiže se u banjsko naselje Vrdnik (manastir Sremska Ravanica, termalni bazeni i Vrdnička kula) ili do obližnjih akumulacija o kojima detaljno piše vodič Fruškogorska jezera.
Česta pitanja (FAQ)
Koji manastir na Fruškoj gori je najlakše posetiti bez pešačenja?
Manastir Novo Hopovo nalazi se neposredno uz državni put IB-21 (4 km južno od Iriškog venca ka Irigu) sa uređenim parkingom ispred same manastirske kapije, a ravan asfaltni prilaz imaju i Vrdnik (Ravanica) i Krušedol [1][2].
Koliko traje vožnja od centra Novog Sada do Iriškog venca?
Preko Mosta slobode, Sremske Kamenice i Paragova do prevoja Iriški venac (16 km) vožnja automobilom traje 20 do 25 minuta [1].
Gde se nalazi Informativni centar Nacionalnog parka Fruška gora?
Glavni Informativni centar JP „Nacionalni park Fruška gora” nalazi se na samom prevoju Iriški venac, neposredno uz raskrsnicu sa Grebenskim (Partizanskim) putem [1].
Izvori i literatura
- JP „Nacionalni park Fruška gora” Sremska Kamenica (2026): Izletišta, informativni centar na Iriškom vencu i edukativne staze. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Prilazi sa novosadske strane, Iriški venac, Zmajevac, Stražilovo i pravila u Nacionalnom parku.) ↩ Nazad u tekst
- Republički zavod za zaštitu spomenika kulture (RZZSK) (2026): Manastir Novo Hopovo i fruškogorski manastiri — kulturna dobra od izuzetnog značaja. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Istorijat crkve Sv. Nikole u Novom Hopovu (1576), freske, ikonostas Teodora Kračuna i boravak Dositeja Obradovića.) ↩ Nazad u tekst
