Plaža Bela Stena na adi Forkontumac: kako stići čamcem iz Višnjice i Pančeva i pravila na reci
Bela Stena je izletnička peščana plaža smeštena na samom zapadnom (uzvodnom) špicu velikog dunavskog ostrva Forkontumac, neposredno uzvodno od ušća Tamiša u Dunav [1][2]. Iako administrativno pripada teritoriji grada Pančeva, ada se nalazi svega desetak kilometara nizvodno od centra Beograda, između desne obale kod Višnjice i leve banatske obale [1][2]. Kako do ostrva ne postoji most, na Belu Stenu se tokom letnjih vikenda stiže isključivo čamcima i sezonskim prevozom sa privezišta u Višnjici i kod Pančeva [1][2].
Ključni podaci
- Položaj i pripadnost
- Zapadni vrh ade Forkontumac na Dunavu (grad Pančevo), oko 10–12 km od centra Beograda [1][2]
- Površina i priroda ostrva
- Rečna ada površine blizu 400 hektara pod vrbovom i topolovom šumom (deo zaštićenog staništa) [1]
- Način prilaza
- Isključivo vodom: sezonski čamci iz Višnjice (desna obala) ili sa leve obale kod Pančeva [1][2]
- Karakter plaže
- Peščani sprud dužine stotinak metara koji gleda uzvodno ka Beogradu, uz vikend-naselje i riblje čarde [1][2]
- Bezbednosni režim
- Neuređeno rečno kupalište bez stalne spasilačke službe, pijaće vode i struje [1][2]
- Datum provere podataka
- 11. novembar 2026.
Odakle potiču imena „Forkontumac” i „Bela Stena” i zlatno doba izletišta
Zvanično geografsko ime celog rečnog ostrva — Forkontumac — potiče iz XVIII veka i vremena habzburško-osmanske granice na Dunavu: nemačka reč *Vorkontumaz* označavala je isturenu, prethodnu karantinsku stanicu u kojoj su putnici i roba sa osmanske strane provodili obaveznu zdravstvenu izolaciju pre ulaska u glavni pančevački Kontumac [1][2]. Sam naziv plaže „Bela Stena” potiče od beličastog glineno-peščanog odseka nekadašnjeg susednog ostrvceta Svećar, koje je Dunav vremenom erodirao i spojio sa špicom Forkontumca [1].
Tokom sedamdesetih i osamdesetih godina XX veka Bela Stena je bila jedno od najposećenijih letnjih izletišta i centara dečjeg i sindikalnog turizma između Beograda i Pančeva, kada je vikendom na peščani sprud brodićima dolazilo i do 15.000–20.000 kupača [1][2]. Sa kasnijim uređenjem Savskog jezera na Adi Ciganliji i Zemunskog Lida poseta je postala znatno mirnija, pa danas ostrvo čuva opuštenu atmosferu vikend-sojenica, peščane obale pod topolama i tradicionalnih ribljih restorana [1][2].
| Stavka za planiranje | Stanje na terenu | Praktična preporuka za izletnike |
|---|---|---|
| Polazište sa beogradske strane | Marina i obala u naselju Višnjica (linija GSP 32E ili 35 do Višnjice) | Čamci prevoze putnike tokom letnjih dana (jun–avgust) za nekoliko minuta vožnje [1][2] |
| Polazište sa pančevačke strane | Privezište na levoj obali Dunava (kod Pančeva / Tamiša) | Sezonski čamci i privatna plovila iz pravca Pančeva i Krnjače [1][2] |
| Voda za piće i snabdevanje | Na ostrvu nema gradskog vodovoda niti klasične električne mreže | Obavezno poneti sopstvenu flaširanu vodu za piće i zaštitu od sunca [1][2] |
| Uslovi kupanja | Peščani plićak na špicu ade, ali brza matica Dunava na bočnim rubovima | Ulaziti samo u plitki peščani pojas; na plaži nema organizovanih spasilaca [1][2] |
Kako stići na Belu Stenu iz Beograda i Pančeva i šta poneti sa sobom
Za posetioce koji nemaju sopstveni čamac, najkraći prelaz na Belu Stenu tokom letnje sezone organizuju lokalni čamdžije sa desne obale Dunava u beogradskom naselju Višnjica (do koga sa Trga republike vozi autobuska linija 32E), odakle vožnja preko rukavca traje svega pet do sedam minuta [1][2]. Drugi pravac prilaza vodi sa leve, banatske obale Dunava i iz Pančeva [1][2].
Prilikom planiranja celodnevnog boravka treba imati na umu da je Forkontumac rečno ostrvo bez javne vodovodne mreže: iako uz vikend-naselje pored plaže rade čarde i restorani sa svežom rečnom ribom i osveženjem, izletnicima se savetuje da sa sobom ponesu dovoljno pijaće vode, suncobran i sredstva protiv komaraca u večernjim satima [1][2].
Česta pitanja (FAQ)
Kojoj opštini pripada plaža Bela Stena i ada Forkontumac?
Iako se nalazi naspram beogradskog naselja Višnjica i oko 10 kilometara od centra Beograda, rečno ostrvo Forkontumac sa plažom Bela Stena administrativno pripada gradu Pančevu [1][2].
Da li do Bele Stene postoji most ili redovna brodska linija tokom cele godine?
Most do ade Forkontumac ne postoji (za razliku od Zemunskog Lida gde se leti postavlja ponton). Prevoz čamcima iz Višnjice i sa pančevačke obale funkcioniše sezonski, tokom toplih letnjih dana i vikenda od juna do kraja avgusta [1][2].
Zašto se ostrvo na kom je Bela Stena zove Forkontumac?
Naziv potiče od nemačke reči Vorkontumaz („pred-karantin”), jer se u XVIII veku na ovom ostrvu nalazila isturena habzburška karantinska stanica za kontrolu putnika i robe pre ulaska u Pančevo [1].
Izvori i literatura
- Turistička organizacija grada Pančeva / Zavod za zaštitu prirode Srbije (2026): Ada Forkontumac (Forland) i izletište Bela Stena na Dunavu — istorijat, priroda i sezonski režim. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Položaj ade Forkontumac uzvodno od ušća Tamiša, poreklo imena iz XVIII veka, peščani sprud Bela Stena i prevoz čamcima.) ↩ Nazad u tekst
- Turistička organizacija Beograda / Kapetanija pristaništa Beograd (2026): Dunavska ostrva i kupališta između Beograda i Pančeva — pristup i bezbednost na reci. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Prilaz iz naselja Višnjica, uslovi boravka na ostrvu bez vodovodne mreže i pravila bezbednosti na Dunavu.) ↩ Nazad u tekst