Belocrkvanska jezera i Vršac: kako u jednom danu spojiti kupališta i obilazak grada pod Bregom
Kombinacija Belocrkvanskih jezera i Vršca predstavlja najraznovrsniji letnji jednodnevni izlet u Južnom Banatu, jer spaja kupanje na šljunkovitim jezerima u kotlini Nere sa popodnevnom šetnjom kroz barokno i secesijsko jezgro Vršca [1][2]. Bela Crkva i Vršac udaljeni su međusobno 34 kilometra (oko 35 minuta vožnje državnim putem preko Straže i Uljme), pa se kružna tura iz Beograda ili Pančeva izvodi bez vraćanja istim putem [1][2]. Prepodnevni i rani popodnevni sati rezervisani su za Glavno ili Vračevgajsko jezero, a predvečerje za pešačku zonu Vršca ili uspon na Vršački breg.
Ključni podaci
- Polazište i kružni pravac
- Beograd → Pančevo → Kovin → Bela Crkva (100 km) → Vršac (34 km) → Alibunar → Pančevo → Beograd (85 km) [1][2]
- Glavna jezera u Beloj Crkvi
- Glavno (Gradsko) jezero, Vračevgajsko jezero, Šaransko jezero i Šljunkara (ukupno 7 većih vodenih površina) [1]
- Okvirno trajanje rute
- 8 do 10 sati (4–5 sati na jezerima u Beloj Crkvi + 2–3 sata u Vršcu, uz vožnju)
- Podloga i pristup obali
- Asfaltni prilazi i parking uz Glavno i Vračevgajsko jezero; šljunkovite i betonske plaže sa kampovima [1]
- Status zaštite u Vršcu
- Vršačka kula i Dvor episkopa banatskog su spomenici kulture od velikog značaja (RZZSK) [2]
- Datum provere podataka
- 11. novembar 2026.
Prvi deo dana: put uz obod Deliblatske peščare i izbor jezera u Beloj Crkvi
Za izletnike koji polaze iz Beograda ili Pančeva, najpregledniji jutarnji pravac vodi preko Kovina, Gaja i Dubovca, južnim i istočnim obodom Deliblatske peščare, pravo u Belu Crkvu (oko 100 kilometara, odnosno nepuna dva sata vožnje) [1]. Belocrkvanska jezera nastala su od početka XX veka iskopavanjem šljunka i peska u aluvijalnoj ravni između reka Nere i Karaša, gde se podzemna izdan filtrira kroz debele šljunkovite slojeve i daje prozirnu, zelenkasto-plavu vodu [1].
Iako grupa broji sedam većih i nekoliko manjih vodenih površina, za poludnevno kupanje i porodični odmor biraju se dva uređena kupališta. **Glavno (Gradsko) jezero** nalazi se na samom obodu varošice, ima uređenu betonsku i šljunkovitu plažu, vaterpolo plivalište, skakaonicu, tuševe, restorane i osvetljenu kružnu pešačku stazu dugu oko 1,2 kilometra [1]. **Vračevgajsko jezero** (oko 2 kilometra ka Vračevom Gaju) odlikuje se dugačkom šljunkovitom obalom, ostrvcem sa toboganima, auto-kampom i ležernijim prirodnim hladom, dok su Šaransko jezero i Šljunkara mirniji i okrenuti prvenstveno ribolovcima i kamperima [1].
| Jezero | Položaj | Stepen uređenosti | Kome je namenjeno |
|---|---|---|---|
| Glavno (Gradsko) jezero | Zapadni ulaz u Belu Crkvu | Betonska i šljunkovita plaža, tuševi, staza (~1,2 km), restorani i parking [1] | Kupači, porodice i izletnici koji žele sve sadržaje pri ruci |
| Vračevgajsko jezero | 2 km južno ka Vračevom Gaju | Uređena šljunkovita plaža, ostrvce, kampovi i bungalovi [1] | Celodnevno kupanje u prirodnijem okruženju i kampovanje |
| Šaransko jezero | Južno od Glavnog jezera | Prirodna obala, trska i hladovina vrba bez gradske gužve [1] | Sportski ribolovci i ljubitelji potpunog mira |
| Jezero Šljunkara | Istočno od puta ka Kaluđerovu | Najveća vodena površina, manja uređena plaža i peščani sprudovi [1] | Plivači, kamperi i rekreativci na vodi |
Drugi deo dana: prelazak u Vršac i šetnja kroz gradsko jezgro
Posle ručka uz obalu u Beloj Crkvi (oko 16 časova), ruta se nastavlja 34 kilometra severozapadno državnim putem preko Straže u Vršac [2]. Vršac je smešten u samom podnožju Vršačkih planina i čuva jedno od najskladnijih gradskih jezgara u Vojvodini, u kojem se na malom prostoru smenjuju barokna, klasicistička, neogotska i secesijska zdanja [2].
Pešačka tura od 90 minuta u centru Vršca polazi sa Trga pobede i obuhvata Gradsku kuću (Magistrat sa neogotskim krilom iz XIX veka), Saborno pravoslavno zdanje Svetog oca Nikolaja (1785), barokni Vladičanski dvor Eparhije banatske (1750–1757) i rimokatoličku crkvu Svetog Gerharda od Sagreda (građenu 1860–1863), najveću neogotsku dvotoranjsku crkvu u Srbiji [2]. Od trga ka podnožju brega stiže se i do „Apoteke na stepenicama” iz 1784. godine, u kojoj danas radi stalna muzejska postavka Gradskog muzeja Vršac [2].
Opcija za zalazak sunca na Vršačkom bregu i povratak
Ukoliko u Vršac stignete najmanje sat i po pre sumraka, pre polaska za Beograd ili Novi Sad vredi izvesti 10 minuta vožnje asfaltnim putem uz Vršački breg do srednjovekovne **Vršačke kule** (399 m n. v.) [2]. Od parkinga ispod donžon-kule iz XV veka pruža se otvoren panoramski pogled na vršačke vinograde, ravnicu Južnog Banata i krovove grada.
Povratak za Pančevo i Beograd najbrži je magistralnim putem IB-10 preko Uljme, Nikolinca, Alibunara i Banatskog Novog Sela (oko 85 kilometara od Vršca do Beograda), čime se zatvara pun južnobanatski krug bez dupliranja deonice [2].
Česta pitanja (FAQ)
Koje jezero u Beloj Crkvi izabrati ako dolazite prvi put na nekoliko sati?
Za prvi poludnevni boravak najpraktičniji su Glavno (Gradsko) jezero, jer ima betoniranu i šljunkovitu obalu, kružnu šetnu stazu od 1,2 km, tuševe i restorane odmah uz ulaz u mesto, ili Vračevgajsko jezero ako više volite dugačku šljunkovitu plažu i prirodniji ambijent [1].
Koliko traje vožnja između Bele Crkve i Vršca?
Udaljenost između centra Bele Crkve i centra Vršca iznosi 34 kilometra (preko Crvene Crkve i Straže), a vožnja putničkim automobilom traje oko 30 do 35 minuta [1][2].
Šta u Vršcu može da se obiđe nedeljom popodne kada su muzeji zatvoreni?
Čak i kada su unutrašnje postavke Gradskog muzeja („Apoteka na stepenicama” i Konkordija) zatvorene, pešačka zona Trga pobede, spoljašnjost neogotske crkve Svetog Gerharda, Gradski park i vidikovac kod Vršačke kule na bregu u potpunosti su dostupni za šetnju i razgledanje [2].
Izvori i literatura
- Turistička organizacija opštine Bela Crkva (2026): Belocrkvanska jezera — Glavno, Vračevgajsko, Šaransko i Šljunkara. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Nastanak sedam šljunkovitih jezera u dolini Nere, uređenost plaža na Glavnom i Vračevgajskom jezeru i putni prilazi.) ↩ Nazad u tekst
- Turistička organizacija Vršac / Republički zavod za zaštitu spomenika kulture (2026): Znamenitosti Vršca: Vršačka kula, Vladičanski dvor, Crkva Sv. Gerharda i Apoteka na stepenicama. Datum pristupa: 11. novembar 2026. (Pokriva: Raspored kulturno-istorijskih spomenika u centru Vršca, uspon na Vršački breg (399 m) i saobraćajne veze u Južnom Banatu.) ↩ Nazad u tekst
